W niedzielę, 31 sierpnia 2025 roku, Basznia Dolna stała się sercem całego powiatu. To właśnie tutaj odbyły się Dożynki Powiatowo–Gminne – święto plonów, tradycji i wspólnej wdzięczności za trud rolniczej pracy.

Barwny początek święta

Uroczystości rozpoczął barwny korowód, w którym dumnie maszerowały poczty sztandarowe powiatu, samorządów, pszczelarzy i nadleśnictw, a także grupa żniwiarzy, starostowie dożynkowi, gospodarze, zaproszeni goście oraz delegacje niosące piękne, misternie wykonane wieńce.

Korowód wszedł do kościoła pw. św. Andrzeja Boboli w Baszni Dolnej, gdzie odprawiona została uroczysta msza święta. Przewodniczył jej ks. Andrzej Stopyra – dziekan Dekanatu Lubaczowskiego, wraz z księżmi dr Leszkiem Bruśniakiem, Dominkiem Samulakiem i Piotrem Grzechnikiem. Homilię wygłosił ks. Tadeusz Maciejko – kapelan rolników.

Podczas liturgii poświęcono wieńce dożynkowe, które po mszy w uroczystym pochodzie przewieziono aż 28 przyozdobionymi wozami do Kresowej Osady.

Obrzęd dożynkowy – wdzięczność i tradycja

Kolejna część uroczystości, już w Kresowej Osadzie, rozpoczęła się od wprowadzenia sztandarów i odśpiewania hymnu państwowego. W imieniu gospodarzy – starosty Barbary Broź oraz wójta Wiesława Kapla – serdecznie powitano rolników, delegacje samorządowe, przedstawicieli instytucji i organizacji oraz mieszkańców powiatu.

Obrzędy dożynkowe rozpoczęły Zespół Śpiewaczy „Niespodzianka”, Zespół Pieśni i Tańca „Kresy” oraz dziecięcy zespół „Gwiazdki”, które wraz z żniwiarzami odtworzyły pradawny zwyczaj składania darów z pól. Na ręce gospodarzy – Starosty Barbary Broź i Wójta Wiesława Kapla – przekazano snopek zboża oraz wieniec upleciony z tegorocznych kłosów, ozdobiony kwiatami i owocami ziemi.

Następnie starostowie dożynkowi – Halina Trybuszek i Paweł Bębnik (powiatowi) oraz Danuta Jakimowicz i Piotr Jędrys (gminni) – przekazali gospodarzom pachnące, złociste bochny chleba wypieczone z tegorocznego ziarna. Symboliczny dar został podzielony między uczestników uroczystości – aby każdy mógł poczuć smak wspólnoty, dostatku i wdzięczności za rolniczy trud.

Ostatnim akcentem obrzędu było obtańczenie wieńca przez Zespół Pieśni i Tańca „Kresy”. Przy dźwiękach muzyki i śpiewu radość mieszała się z nadzieją, że kolejny rok przyniesie równie obfite plony.

Słowa gospodarzy

Podczas części oficjalnej głos zabrali gospodarze dożynek. Starosta Barbara Broź wyraziła dumę i podziękowanie dla mieszkańców powiatu. Wójt Gminy Lubaczów, Wiesław Kapel, podkreślał, że dożynki to czas szczególnej wdzięczności wobec rolników, ale także czas gdy uświadamiamy sobie jak wiele wyzwań przed nami, szczególnie w kontekście sytuacji demograficznej. Oboje dziękowali przybyłym gościom za obecność, w szczególności przedstawicielom polskiego parlamentu.

Na scenie głos zabrali także: Teresa Pamuła – Poseł na Sejm RP, Anna Schmidt – Poseł na Sejm RP, Mieczysław Golba – Senator RP, Tomasz Lorenc – Wicewojewoda Podkarpacki oraz Przewodniczący Rady Powiatowej Podkarpackiej Izby Rolniczej w Lubaczowie Zbigniew Słotwiński

Podziękowania i uhonorowanie zasłużonych rolników

Ważnym punktem dożynek było wręczenie odznak „Zasłużony dla Rolnictwa” przyznawanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Otrzymali je rolnicy z powiatu lubaczowskiego: Marta Bębnik z Futor, Paweł Kaciuba z Kobylnicy Wołoskiej, Mariusz Kowalczuk z Lipia, Kamil Świętalski z Kobylnicy Wołoskiej, Paweł Leńczuk z Łówczy, Emil Wróbel z Żukowa, Jerzy Mazurkiewicz z Cieszanowa, Mateusz Rębacz (od 2015 r. gospodaruje w gminie Stary Dzików), Józef Goraj (od 1995 r. gospodaruje w gminie Stary Dzików), Jacek Dołhan (od 2007 r. gospodaruje w Werchracie, gm. Horyniec-Zdrój), Grzegorz Kosak (Werchrata, gm. Horyniec-Zdrój), Wiesław Oleszycki (od 2010 r. gospodaruje w Młodowie), Mateusz Kowal (od 2009 r. gospodaruje w Futorach).

Ich praca i poświęcenie zostały nagrodzone gromkimi brawami i słowami uznania.

Smaki i tradycje naszej ziemi

Dożynki to także święto kulinariów i rękodzieła. W tym roku ogromne emocje wzbudziły trzy konkursy: na najpiękniejszy wieniec dożynkowy, najlepszy chleb domowego wypieku oraz w ramach cyklu „Regionalne Smaki Ziemi Lubaczowskiej”.

Do rywalizacji stanęło 42 wieńce, 32 chleby i 19 potraw. Wieńce zachwycały pomysłowością, kunsztem i bogactwem symboliki, chleby pachniały tradycją i domowym ciepłem, a potrawy kusiły smakiem, który przypominał o dawnych recepturach i wspomnieniach rodzinnych spotkań.

Na stołach królowały pierogi, gołąbki, bigos, domowe wędliny, nalewki, słodkie wypieki oraz tradycyjne dania, które od lat goszczą na wiejskich stołach. Jury miało naprawdę trudne zadanie – każdy wypiek i każdy wieniec były małym dziełem sztuki.

W komisjach konkursowych zasiedli:

w konkursie na wieniec oraz konkursie rękodzielniczym:

– Małgorzata Dziura – etnograf – Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej
– Zofia Sokół – długoletni instruktor śpiewu, tańca i rękodzieła w Centrum Kultury i Czytelnictwa Gminy Tryńcza. Prowadzi zajęcia z dziećmi i młodzieżą , współpracuje z Kołami Gospodyń Wiejskich i Dziennymi Domami Opieki dla Seniorów tworząc i promując tradycyjne rękodzieło ludowe.
– Joanna Sokołowska – Dyrektor Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej w Lubaczowie,

w konkursie na chleb oraz w konkursie kulinarnym:

– Krzysztof Zieliński – ekspert do spraw żywności tradycyjnej,twórca szlaku „Podkarpackie Smaki”, przedstawiciel Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia „Pro Carpathia”,
– Agata Hemon – Kierownik Działu Dziedzictwa i Edukacji Kulturowej w Centrum Kulturalnym w Przemyslu
– Agnieszka Turek – pracuje w branży gastronomicznej od 20 lat, najpierw jako menadżer, a obecnie szef kuchni. Swoje umiejętności zdobywała pod okiem znanych mistrzów sztuki kulinarnej

Dzięki nim możliwe było rzetelne i sprawiedliwe ocenienie bogactwa tradycji, jakie zaprezentowali mieszkańcy.

I tak decyzją komisji konkursowych najpiękniejsze wieńce w powiecie lubaczowskim wykonały z podziałem na miejsca:

1. KGW Budomierz
2. KGW Krowica Hołodowska
3. KGW Basznia Górna

Z kolei najsmaczniejsze potrawy przygotowały:

1. KGW Futory
2. KGW Budomierz
3. KGW Horyniec-Zdrój

Najlepszy chleb upiekły:

1. KGW Horyniec-Zdrój
2. KGW Stare Oleszyce
3. KGW Podlesie

Muzyka, śpiew i wspólna zabawa

Scena w Kresowej Osadzie przez cały dzień tętniła życiem. Wystąpiły zespoły folklorystyczne i śpiewacze: „Kresy” z gminy Lubaczów, „Stokrotki” z Cewkowa, „Radość” z Lubaczowa, „Niezapominajki” z Cieszanowa, „Katarzynki i Przyjaciele” z Łukawca, „4 Pory Roku” z Oleszyc, Horyniecka Kapela Braciaki i Kapela „Galicjanie”. Publiczność nagradzała każdy występ gromkimi brawami.

Nie zabrakło też zabaw i atrakcji dla całych rodzin – konkursów, stoisk Kół Gospodyń Wiejskich, warsztatów rękodzieła i pokazów dawnych prac rolniczych. Ogromnym zainteresowaniem cieszył się pokaz młócenia cepami zaprezentowany przez Seniorów z Lisich Jam oraz młocarnią, którą specjalnie na wydarzenie naprawił i jej pracę nadzorował Pan Grzegorz Puchała oraz sołtys- Maciej Mazurkiewicz.

Finał pełen emocji

Tegoroczne dożynki zakończyły się koncertem Sióstr Kafar i zabawą taneczną. Zakończeniem wieczoru był efektowny pokaz laserowy, który na długo pozostanie w pamięci uczestników.

Dożynki – święto wspólnoty

Tegoroczne Dożynki Powiatowo–Gminne były czymś więcej niż tylko uroczystością. To czas wspólnej radości, dziękczynienia i dumy z tego, że jesteśmy wspólnotą, która potrafi pielęgnować swoje tradycje, doceniać trud rolników i dzielić się owocami pracy ziemi.

Niech przypomina nam wszystkim, że chleb, który spożywamy, jest owocem ciężkiej pracy i darem, którym warto się dzielić – tak jak wspólną radością, która połączyła nas w Baszni Dolnej.

fot. Piotr Hulak