21 czerwca 2026 roku w Załużu odbyły się uroczystości patriotyczno-religijne upamiętniające 85. rocznicę mordu dokonanego przez hitlerowców na mieszkańcach Załuża – Czarnego, Podłęża i Dachnowa 22 czerwca 1941 roku.
Był to dzień szczególnej modlitwy i pamięci o tych, którzy przed 85 laty zostali brutalnie pozbawieni życia. Wspólna modlitwa oraz obecność rodzin ofiar, mieszkańców i przedstawicieli różnych środowisk były świadectwem, że pamięć o tragicznych wydarzeniach sprzed lat pozostaje żywa i jest przekazywana kolejnym pokoleniom.
Wójt Gminy Lubaczów – Wiesław Kapel zwracając się do zebranych przywołał słowa Mariana Turskiego – historyka, dziennikarza i ocalałego z Auschwitz: „Nie bądź obojętny”. Podkreślił, że jest to uniwersalne wezwanie skierowane do nas wszystkich, by pamiętać o historii i nie pozostawać wobec niej obojętnym, ale także by być wrażliwym na to, co dzieje się wokół nas. Zaznaczył, że nasza obecność w tym miejscu jest świadectwem pamięci i szacunku oraz że warto uczyć kolejne pokolenia wrażliwości i odpowiedzialności, aby nigdy nie pozostawały obojętne na los drugiego człowieka.
Uczestnicy uroczystości złożyli kwiaty przy tablicy pamiątkowej znajdującej się w przedsionku kościoła, zapalili znicze na mogile zamordowanej rodziny Pryczków na cmentarzu parafialnym oraz oddali hołd ofiarom przy krzyżu-pomniku w przysiółku Załuże – Czarne.
Tegoroczne obchody były wyrazem pamięci i szacunku dla ofiar tragicznych wydarzeń z 22 czerwca 1941 roku, a także ważną lekcją historii dla młodego pokolenia.
Serdeczne podziękowania kierujemy do wszystkich uczestników uroczystości- rodzin pomordowanych, przedstawicieli władz samorządowych i sołeckich za wspólne uczczenie pamięci ofiar. Wyrazy wdzięczności składamy członkom Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Oddział w Lubaczowie oraz Koła w Horyńcu-Zdroju za ich zaangażowanie w pielęgnowanie pamięci historycznej. Słowa uznania kierujemy również do członków Jednostki Strzeleckiej „Strzelec” 2033 im. gen. bryg. Józefa Kustronia w Lubaczowie za przygotowanie Apelu Pamięci, pełnienie warty honorowej oraz godną postawę patriotyczną. Dziękujemy także nauczycielom i uczniom miejscowej szkoły, którzy swoją postawą pokazali, że pamięć o przeszłości pozostaje żywa również w najmłodszym pokoleniu.
Niech pamięć o ofiarach mordu z 22 czerwca 1941 roku pozostanie trwałym elementem naszej lokalnej historii oraz przestrogą dla przyszłych pokoleń.